اگر مادهء مايهء قى و دل بهم آمدن در ته معده قرار گرفته و آب بركشيده و پرمايه گشته است ، به داروهاى نرمىبخش و قطعه‌قطعه كنندهء مادهء پناه گرفته از قبيل : اسكنجبين و ديك ابزارهاى شناخته شده ، نياز هست . اگر مادهء خلط مايهء بيمارى قى و دل بهم آمدن به ته معده چسبيده و علاوه بر غلظت و پرمايگى لزج هم هست ، داروهاى نرمىبخش و قطعه‌كننده را تأثيربخش‌تر و نيرومندتر گردان ! اما نه زياد نيرومند . براى اكثر بيماران قى و دل بهم آمدن ، معجون مسهل همراه اسكنجبين سازگار و مفيد است . يعنى بعد از پاكسازى به وسيلهء اسكنجبين و معجون مسهل ، داروهاى تسكين‌دهندهء قى تناول كنند و با مايعى گرم و گرمىبخش دارو را بخورند . مثلا داروى تسكين‌دهندهء قى را با شربت عناب كه با انار ساخته شده و عود خام در آن ريخته‌اند بخورند . يا آن را با شربت گياه ترشك كه ديك ابزار گرم و گرمىبخش و عود و برگ ترنج در آن باشد بخورند . داروهاى مشك تلخ و داروى به كه با ديك ابزارها پخته شوند و داروى مشك با شراب سيكى و شراب خاراگوش در همه اوقات و همه احوالات مفيد است . اينك تركيب داروى مشك : نسخه : انار ترش ، نعناع و سوسنبر هريك پريك كف دست ( شش مثقال ) در دو رطل آب بر آتش بجوشند تا نيم رطل مىماند ؛ آنگاه به وزن يك دانگ و يك چهارم درهم عود كوبيده و سائيده در آن نيم رطل باقيمانده ريزند و بهم بزنند و هر ساعت كمى از آن بنوشند . داروى ديگر تركيبى است كه در تسكين دادن اين حالت از قى كردن بهره‌رسان است . نسخه : ربّ ترنج ، عود ، ميخك ، شربت نعناع و شربت انار باهم درآميزند و بخورند ؛ و اگر كندر ، سك ، پوست پسته ، مشك و شراب سيكى با آن قاطى باشد ، قى كردن از اثر مادهء بلغمى را بسيار آسان مىكند و قى كردن را تسكين مىدهد . اگر بيمار قىزده قى كردنش پياپى و بدون انقطاع بود و مايهء قى شده زياد بود و يا اگر بيم آن مىرفت كه بيمار به چنين حالتى برخورد كند ، مشروط بر اينكه تب بسيار گرم نداشته باشد و بيم از نيرو افتادن نمىرفت ، در علاجش دستور زير به كار ببر ! در آبگوشت جوجه ، آبگوشت پاچهء بزغاله ، آبگوشت پاچهء برّهء گوسفند ، كعك خرد شدهء سائيدهء گردمانند شده را تريد كند و بخورد و آب سيب و كمى شراب بر آن بنوشد . جوجهء مرغ را بريان كنند و در مقابل روى بيمار آن را شقه كنند كه بويش مستقيما به بيمار برسد . نان ( آب - نسخه . ) گرم را بو كند .